Zwiedzanie muzeum Fabryka Oskara Schindlera — Emalia

Fabryka Schindlera w Krakowie — historia miejsca

Fragment muru krakowskiego getta

Ulica Lipowa 4 w Krakowie na Zabłociu. Tutaj przed Muzeum Oskara Schindlera praktycznie zawsze jest tłoczno i gwarno, mieszać się języki z całego świata, ludzie wchodzą i wychodzą. A ci wychodzący są jakby zadumani, zamyśleni… To nie było zwykłe zwiedzanie kolejnego muzeum Krakowa — coś tych ludzi poruszyło, dało im do myślenia.

Budynek przy Lipowej 4 to dawna Pierwsza Małopolska Fabryka Naczyń Emaliowanych, założona w 1937 roku. Oskar Schindler — urodzony 28 kwietnia 1908 roku na Morawach (d. Zwittau) — przejął zakład w 1939 roku. Zatrudniając w nim Żydowskich robotników z krakowskiego getta i obozu w Płaszowie, chronił ich skutecznie przed Zagładą. Ostatecznie uratował około 1200 Żydów. Na ścianie budynku cytat z Talmudu: „Kto ratuje jedno życie, jakby cały świat ratował” — choć często odczytywany po wyjściu z muzeum, nabiera pełnego znaczenia dopiero wtedy.

Muzeum zostało otwarte 10 czerwca 2010 roku jako oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa. Historia Schindlera i los uratowanych Ocalonych omawia również osobna strona: Oskar Schindler i lista Ocalonych.

Co zobaczymy podczas zwiedzania Fabryki Schindlera?

Żydowska macewa — nagrobek

Zwiedzający startują od Krakowa czasu międzywojnia — miasta, które buduje państwowość po 123 latach niewoli i jednocześnie z lękiem wyczekuje kolejnej wielkiej wojny. Oryginalne przedmioty, fotografie, albumy, dokumenty, filmy i rekonstrukcje przenoszą w epokę. W metalowo-betonowym korytarzu słychać spadące bomby, widać żołnierzy niemiec kich usuwających szlaban graniczny — a po chwili na ulicach Krakowa królują swastyki i obwieszczenia nowego porządku: segregacja rasowa, godzina policyjna, zakaz wstępu Żydów do tramwajów i parków.

Sektor „Terror” robi poruszające wrażenie: zdjęcia z publicznych egzekucji, cele więzienne, narzędzia tortur, grypsy i korespondencja więźniów. Na ścianach ogromne plakaty z niekończącą się listą nazwisk rozstrzelanych — Hans Frank, generalny gubernator, mówił: „Gdybym miał przeznaczyć po jednym plakacie na każdych 7 rozstrzelanych, wtenczas wszystkie lasy w Polsce nie wystarczą”.

Najbardziej wstrząsająca część wystawy to labirynt z ścianami w kształcie macew — żydowskich nagrobków. Zwiedzający są w getcie, które funkcjonowało w Krakowie od marca 1941 do marca 1943 roku. Na ścianach wyrwane z pamiętników wspomnienia Ocalonych: „Nagle zrozumiałem. Mieliśmy zostać zamurowani” (R. Polański, lat 8); „Oprawcy nadali murowi kształt nagrobków. Zawczasu uczynili z getta zbiorową mogiłę” (J. Aleksandrowicz, lekarz).

Obóz koncentracyjny Płaszów

W muzeum można również dowiedzieć się, że w Krakowie działał obóz koncentracyjny — Płaszów. Po likwidacji getta w marcu 1943 roku trafili tam Żydzi zdolni do pracy. Na terenie ok. 80 hektarów stało 88 baraków z 3-piętrowymi pryczami, otoczonych 2,5-metrowym ogrodzeniem z drutu kolczastego. Komendant obozu Amon Göth — urodzony w 1908 roku, stracony w 1946 roku — został zagrany przez Ralpha Fiennesa w filmie Stevena Spielberga Lista Schindlera (1993), który zdobył 7 Oscaarów.

Wystawa kończy się Salą Wyborów — oślepione jasnym światłem w niemal pustej rotundzie zwiedzający słuchają muzyki i czytają wspomnienia cichych bohaterów. To czas na podsumowanie tego, co zobaczyli — ocenę ludzkich postaw lub powstrzymanie się od niej. Przemysłowania towarzyszą długo po wyjściu z muzeum. A przez drzwi wchodzą kolejni, którym za chwilę przyjdzie się zmierzyć z historią II Wojny Światowej.

Więcej o losie uratowanych i liście Schindlera przeczytasz na stronie Oskar Schindler i lista Ocalonych. Muzeum leży w dzielnicy Podgórze — pełen spacer po okolicy omawiamy w programie Kraków dla wytrwałych.

Bilety, godziny otwarcia i rezerwacja

Muzeum Fabryki Schindlera to jeden z najpopularniejszych punktów Krakowa — rezerwacja biletu online (przez mhk.pl) jest wymagana, szczególnie w sezonie letnim. Poniżej podstawowe informacje praktyczne (sprawdź aktualne na stronie muzeum przed wizytą):

Jeśli chcesz zobaczyć muzeum w szerszym kontekście historycznym Krakowa, warto połączyć wizytę ze zwiedzaniem z przewodnikiem, który oprowadzi również po Żydowskim Kazimierzu — dawnej dzielnicy żydowskiej przy ul. Szerokiej i Placu Nowym. Pełną trasę po wszystkich dzielnicach Krakowa opisujemy na stronie Kraków w pigułce.

Często zadawane pytania o Muzeum Fabryka Schindlera

Ile trwa zwiedzanie Muzeum Fabryka Schindlera w Krakowie?

Zwiedzanie Muzeum Fabryki Schindlera trwa zazwyczaj 1,5-2 godziny. Ekspozycja zajmuje ok. 2200 m² podzielonych na kilkadziesiąt segmentów tematycznych — od Krakowa okresu międzywojennego przez getto krakowskie (marzec 1941 – marzec 1943) aż po Salę Wyborów. Dla głębszego przeżycia ekspozycji zalecamy zaplanować minimum 2,5 godziny.

Ile kosztuje wstęp do Fabryki Schindlera?

Bilet normalny do Muzeum Fabryki Schindlera kosztuje ok. 60 zł, ulgowy ok. 45 zł (sprawdź aktualne ceny na stronie muzeum przed wizytą). Rezerwacja biletów online jest zalecana z co najmniej kilkudniowym wyprzedzeniem — w sezonie turystycznym muzeum bywa wyprzedane. Dzieci do 7. roku życia wchodzą bezpłatnie.

Czy warto zwiedzić Fabrykę Schindlera w Krakowie?

Muzeum Fabryki Schindlera jest regularnie oceniane jako jedno z najlepszych muzeów historycznych w Polsce i Europie. Wystawa przeprowadza przez losy mieszkańców Krakowa w czasie II wojny światowej: od lat 30., przez getto, obóz w Płaszowie (ok. 80 ha, 88 baraków) i historię Oskara Schindlera, który ocalił ok. 1200 Żydów przed Zagładą.

Jak zarezerwować bilety do Muzeum Fabryka Schindlera?

Bilety do Muzeum Fabryki Schindlera rezerwujemy przez oficjalną stronę Muzeum Historycznego Miasta Krakowa (mhk.pl). W szczycie sezonu (czerwiec–wrzesień) zalecana rezerwacja z tygodniowym wyprzedzeniem — muzeum regularnie jest wyprzedane na kilka dni naprzód. Możliwa jest też wizyta z prywatnym przewodnikiem, który organizuje rezerwację biletu i prowadzi po wystawie z komentarzem historycznym.

Czy można zwiedzać Fabrykę Schindlera z przewodnikiem?

Tak, prywatne zwiedzanie Fabryki Schindlera z licencjonowanym przewodnikiem to najgłębszy sposób poznania tego miejsca. Przewodnik łączy eksponaty wystawy z historią krakowskiego getta, Amona Götha i samego Schindlera — tworząc spójną narrację, której tablica z opisem nie zastąpi. Wizyta w muzeum można połączyć ze spacerem po dawnym getcie w Podgórzu i Żydowskim Kazimierzu.

Zapraszam na wspólne zwiedzanie — Przewodnik po Krakowie Aneta Dziedzic-Lis

Zdjęcia: archiwum własne oraz zasoby na licencji CC0.