Fabryka Schindlera i lista Ocalonych — wycieczka prywatna po Krakowie
zobacz też Muzeum Fabryka Schindlera
W tej odsłonie proponuję Państwu oprowadzanie po Krakowie śladami Ocalonych z Zagłady. Nie jest to temat lekki i łatwy — do kogo więc kieruję moją propozycję? Do tych z Państwa, którzy zwiedzanie z przewodnikiem traktują jako element uzupełnienia swojej wiedzy. Również wiedzy o niełatwej historii, jaką był czas II wojny światowej. Trasa prowadzi przez miejsca autentyczne dla historii krakowskich Żydów i zarazem lokacje, które Steven Spielberg uwiecznił w nagrodzonej 7 Oscarami „Liście Schindlera" z 1993 roku.
Trasa wycieczki — miejsca, które zobaczymy
Wycieczka prowadzi przez cztery główne punkty na mapie krakowskiej historii Holokaustu. Poniżej zestawienie miejsc i tego, co na każdym z nich czeka zwiedzających. Wycieczkę warto połączyć z najważniejszymi zabytkami Krakowa.
| Miejsce | Lokalizacja | Co warto wiedzieć |
|---|---|---|
| Plac Bohaterów Getta | Podgórze | 70 symbolicznych krzeseł, dawny Plac Zgody; w narożu Apteka Pod Orłem |
| Muzeum Fabryka Emalia | ul. Lipowa 4, Zabłocie | Ekspozycja „Kraków–czas okupacji 1939–1945"; ok. 1,5–2 godz. zwiedzania |
| Teren KL Płaszów | ul. Jerozolimska, Płaszów | Obóz pracy 1942–1945; Szary Domek (siedziba SS), pomniki ofiar |
| Kamieniołom Liban | u stóp Kopca Krakusa | Autentyczny plan zdjęciowy „Listy Schindlera"; scenografia z 1993 r. |
Zwiedzanie rozpoczniemy od krakowskiego getta na Placu Bohaterów Getta (dawny Plac Zgody) — niemego świadka wielu tragicznych wydarzeń hitlerowskiej okupacji. Dziś na placu stoją 70 symbolicznych krzeseł, które mają przypominać mieszkańcom Krakowa tragedię, jaka rozegrała się w tym miejscu podczas deportacji krakowskich Żydów. W narożu placu do dziś stoi budynek Apteki Pod Orłem — jedynej polskiej apteki, która działała wewnątrz getta, prowadzonej przez Tadeusza Pankiewicza, uhonorowanego tytułem Sprawiedliwego wśród Narodów Świata.
Plac Pomnik — pl. Boh. Getta
Podejdziemy na ul. Józefińską pod dawny szpital żydowski, w którym Niemcy dokonali egzekucji na pacjentach i personelu medycznym. Wskażę Państwu Dzienny Dom Opieki dla dzieci pracujących rodziców — bo kto nie pracował, nie miał prawa żyć. Pokażę miejsca, gdzie znajdowały się bramy wjazdowe na teren getta, i gdzie do dziś zachowały się fragmenty muru getta, jakim było ono otoczone.
Muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera
Z Podgórza, gdzie mieściło się getto, wycieczka przejdzie na Zabłocie, na ul. Lipową 4, by poznać sylwetkę tak barwnie oddaną na wielkim ekranie przez Spielberga — Oskara Schindlera. Fabrykę przejął on w 1939 roku i zatrudniał w niej żydowskich pracowników, chroniąc ich w ten sposób przed deportacją do obozu zagłady. Na słynnej Liście Schindlera znalazło się ok. 1100 nazwisk — ludzi, którym zawdzięczamy życie dziesiątkom tysięcy ich potomków.
Zaproszę Państwa na zwiedzanie muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera — oddziału Muzeum Krakowa, czynnego od 2010 roku. Nowoczesna, multimedialna ekspozycja „Kraków — czas okupacji 1939–1945" przybliża losy nie tylko Żydów krakowskich, ale wszystkich ludzi żyjących wówczas w mieście: Polaków, Żydów, Niemców. Sam bilet normalny do muzeum kosztuje ok. 60 PLN (ulgowy ok. 45 PLN — sprawdź aktualne ceny na muzeumkrakowa.pl). W poniedziałki muzeum jest otwarte bezpłatnie w godz. 10:00–14:00. Jestem przekonana, że po tym zwiedzaniu nikt nie pozostanie obojętny na los drugiego Człowieka.
Obóz Płaszów i kamieniołom Liban
W muzeum Oskara Schindlera zostaniemy wprowadzeni w temat obozu koncentracyjnego KL Płaszów, który mieścił się w krakowskiej dzielnicy Płaszów. W 1942 roku na terenie dwóch zniszczonych przez okupanta żydowskich cmentarzy utworzono tu obóz pracy przymusowej — z czasem przekształcony w obóz koncentracyjny. Nagrobki z cmentarzy użyto do budowy dróg, którymi pędzono Żydów z getta do obozu.
Dziś teren obozu jest częściowo zarosły, zabudowania obozowe rozebrano. Na skrzyżowaniu ulic Jerozolimskiej i Abrahama stoi tzw. „Szary Domek" — dawna siedziba SS-manów z więzieniem i salą przesłuchań w podziemiach. Na terenie obozu znajduje się kilka pomników poświęconych imiennym i bezimiennym zamordowanym.
Pomnik Ofiar faszyzmu
Nieopodal, u stóp Kopca Krakusa, leży kamieniołom Liban — miejsce przymusowej pracy więźniów Płaszowa. Kamieniołom jest też wyjątkowym miejscem dla fanów kina: Spielberg nakręcił tu sceny do „Listy Schindlera", a do dziś zachowały się fragmenty scenografii filmowej — m.in. kopia drogi wyłożonej nagrobkami i zasieki z drutu kolczastego.
Zwiedzanie trasą Schindlera i Ocalonych kończymy pod Pomnikiem Ofiar Faszyzmu w Bonarce (autorstwa Witolda Cęckiewicza).
Dla kogo jest ta wycieczka?
Wycieczka „Śladami Listy Schindlera" jest dedykowana dorosłym i starszej młodzieży (od ok. 14. roku życia), którzy chcą poznać krakowską historię Holokaustu w rzetelny i poruszający sposób. Szczególnie polecam ją:
- Miłośnikom kina i historii — fanów Spielberga zachwycą autentyczne plenery filmowe
- Grupom szkolnym i studenckim szukającym lekcji historii w plenerze
- Turystom zagranicznym — wycieczka dostępna również w języku angielskim
- Rodzinom z dorastającymi dziećmi pogłębiającymi wiedzę o II wojnie światowej — sprawdź też zwiedzanie Krakowa z dziećmi
Często zadawane pytania o wycieczkę śladami Listy Schindlera
Ile trwa wycieczka śladami Schindlera z przewodnikiem?
Pełna wycieczka śladami Ocalonych trwa ok. 4–5 godzin i obejmuje Plac Bohaterów Getta w Podgórzu, Muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera przy ul. Lipowej 4 oraz teren dawnego obozu KL Płaszów. Samo muzeum Fabryki Schindlera warto zaplanować na ok. 1,5–2 godziny. Trasa piesza w Podgórzu i Zabłociu liczy ok. 3–4 km.
Ile kosztuje wejście do Muzeum Fabryka Emalia Oskara Schindlera?
Bilet normalny kosztuje ok. 60 PLN, ulgowy ok. 45 PLN (sprawdź aktualne ceny na muzeumkrakowa.pl). W poniedziałki muzeum jest otwarte bezpłatnie w godz. 10:00–14:00. Od 2025 roku obowiązują bilety imienne z limitem wejść — warto je kupić online z wyprzedzeniem.
Czy wycieczka śladami Listy Schindlera jest odpowiednia dla dzieci i grup szkolnych?
Wycieczka dedykowana jest starszej młodzieży (od ok. 14. roku życia) i dorosłym — tematyka Holokaustu wymaga pewnej dojrzałości emocjonalnej. Dla grup szkolnych to wyjątkowa lekcja historii w plenerze, łącząca autentyczne miejsca z doświadczeniem multimedialnego muzeum. Temat jest przekazywany z dużym taktem i szacunkiem dla ofiar.
Czy film Lista Schindlera był kręcony w Krakowie?
Tak — Steven Spielberg nakręcił większość scen do „Listy Schindlera" (1993) właśnie w Krakowie i okolicach. Kazimierz odgrywał w filmie warszawskie getto, a Fabryka Emalia przy ul. Lipowej 4 i kamieniołom Liban w Płaszowie to autentyczne lokacje. Film zdobył 7 Oscarów, w tym za najlepszy film i reżyserię.
Jak zarezerwować prywatną wycieczkę śladami Schindlera z przewodnikiem?
Wycieczki prywatne z przewodnikiem wymagają wcześniejszego umówienia — rezerwację można złożyć telefonicznie lub przez formularz kontaktowy na stronie. Bilet do Muzeum Fabryki Schindlera należy zarezerwować osobno na stronie Muzeum Krakowa (muzeumkrakowa.pl) — obowiązuje system biletów imiennych z limitowaną liczbą wejść. Szczegółowy cennik prywatnych wycieczek z przewodnikiem znajdziesz na stronie serwisu.
Zapraszam na wspólne poznawanie historii — Przewodnik po Krakowie — Aneta Dziedzic-Lis
